Eğlence vergisi hakkında özet bilgi
Değerlendirmelere geçmeden önce eğlence vergisi hakkında kısa bir açıklama yapmakta yarar var.
“Eğlence vergisi” belediyelerin aldığı bir vergidir, yani merkezi yönetim bütçesine dahil değildir.
2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 21. maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetleri eğlence vergisine tabidir.
Bu verginin mükellefi, eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzel kişilerdir.
Verginin matrahı;
- Biletle girilen yerlerde, eğlence vergisi hariç olmak üzere bilet bedeli olarak sağlanan gayri safi hâsılat (bilet bedeli dışında bağış ve başka adlar altında alınan paralar dahil).
- Müşterek bahislerde, iştirakçilerden tahsil edilen tutardan katma değer vergisi düşüldükten sonra kalan tutar.
- Biletle girilmesi zorunlu olmayan bar, pavyon, gazino, gece kulubü, taverna, diskotek, kabare, dansing, bilardo ve masa futbolu salonları gibi eğlence yerlerinde işin mahiyetine göre çalışılan her gün için bu Kanunun 96 ncı maddesine göre tespit edilen miktar.
Kanunun 21. maddesine göre kanuni eğlence vergisi oran ve miktarları aşağıdaki gibidir:
Cumhurbaşkanı, 21. maddede belirtilen oran ve miktarları birlikte veya ayrı ayrı bir katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Nitekim yerli ve yabancı film gösterileri için yüzde 10 olan oran sırasıyla 3320, 4061, 4273 ve 5613 sayılı Cumhurbaşkanı Kararlarıyla 2021 ve 2022 yılları için sıfır olarak belirlenmiş idi.
Cumhurbaşkanı, bu yetkisine istinaden 6584 Sayılı Kararıyla, 1.1.2023 tarihinden geçerli olmak üzere biletle girilen yerli ve yabancı film gösterileriyle spor müsabakaları, at yarışları ve konserlerden yüzde 10 oranında alınan eğlence vergisi oranını yüzde 0 olarak belirlemiştir. Bu oranlar halen geçerlidir.
Buna göre, halen geçerli oran ve miktarlar aşağıdaki gibidir:
Torba yasa teklifi ile yapılması öngörülen değişiklikler
Torba yasa teklifinin 12. maddesi ile Belediye Gelirleri Kanununun 19 uncu maddesine eklenmesi öngörülen aşağıdaki fıkra ile bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (I) numaralı bendi kapsamında biletle girilen yerlerde, 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış kişilere düzenlenen biletler için vergi alınmayacağı düzenlenmektedir:
"Bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (I) numaralı bendi kapsamında biletle girilen yerlerde, 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış kişilere düzenlenen biletler için vergi alınmaz."
Bu değişiklikle;
* Biletle girilen yerli ve yabancı film gösterileriyle spor müsabakaları, at yarışları ve konserlerden Cumhurbaşkanı Kararı ile yüzde 0 oranında alınmakta olan eğlence vergisinin,
* Sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzerlerinden halen yüzde 20 oranında alınmakta olan eğlence vergisinin,
* Tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve ortaoyunundan halen yüzde 10 oranında alınmakta olan eğlence vergisinin,
18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış kişiler için kalıcı olarak kaldırılması öngörülmektedir.
Bu değişiklik hakkındaki yorumlarım…
Bu değişiklik olumludur, ancak pratikte önemli bir etkisi yoktur. Çünkü,
- Yerli ve yabancı film gösterileriyle spor müsabakaları, at yarışları ve konserlerden eğlence vergisi halen yüzde 0 oranında alınmaktadır. Yani değişikliğin bu etkinlikler için fiilen hiçbir etkisi olmayacaktır.
- Sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzerlerinden halen yüzde 20 oranında alınmakta olan eğlence vergisi kaldırılacak olsa da bunlar için de fiilen fazla bir etkisi olmayacağını söylemek mümkündür. Çünkü bu tür etkinliklerin sayısı çok düşüktür
- Değişikliğin tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve ortaoyunundan yüzde 10 oranında alınmakta olan eğlence vergisi etkisi için olacaktır. Ancak burada da karagöz, kukla ve ortaoyunları için etkisi olmayacağını veya sınırlı etkisi olacağını söyleyebiliriz. Çünkü bu etkinlikler genellikle belediyelerce ücretsiz olarak gerçekleştirilmektedir.
Kıymetli meslektaşım Abdullah Tolu’nun paylaşımından öğrendiğime göre, biletle girilen yerlerden alınan eğlence vergisi tutarı; 2024 yılı sonu itibariyle 79 milyon ve 2025 yılının ilk 9 aylık dönemi itibariyle ise 56 milyon TL civarındadır. Bu son derece düşük tutarları dikkate alarak, yapılması öngörülen değişikliğin pratikte hiçbir etkisinin olmayacağını düşünüyorum.
Buradan hareketle, eğlence vergisinin tamamen kaldırılmasının çok daha isabetli olacağını söyleyebiliriz.
Son olarak, gerekçede düzenlemenin yanlış açıklandığını da belirtmek isterim.
Madde gerekçesinde; yapılan düzenlemeyle, sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzeri yerler başta olmak üzere tüm biletle girilen yerlerde,18 yaşını doldurmamış çocuk ve gençlerden veya tahsili devam eden 25 yaşını doldurmamış öğrencilerden eğlence vergisi alınmamasının sağlanacağı ifade ediliyor. Oysa söz konusu düzenleme; sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzeri yerlerle sınırlı değil daha geniş kapsamlı bir değişiklik öngörüyor.
Ayrıca söz konusu madde ile tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve ortaoyunu ile ilgili de değişiklik yapılması öngörülüyor.
Meclis görüşmeleri sırasında bu hususların dikkate alınmasını öneriyorum.