Dünyada teknoloji şirketlerinde yaygın olan çalışanlara şirketten hisse senedi verilmesi bir süredir Türkiye’de de uygulanıyor. Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen kriterlere uygun teknogirişim şirketlerinde personele bedelsiz veya indirimli olarak verilen hisse senetleri ücret kabul ediliyor. Ancak, söz konusu hisse senetlerinin verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarına kadar kısmı gelir vergisinden istisna tutuluyor.
Hisse senedinin üç yıldan önce satılması halinde istisna edilen vergi tutarının tamamı işverenden gecikme faiziyle geri alınıyor. Hisse senedinin 4 ila 6 yıl içinde elden çıkartılmasında istisna edilen verginin yüzde 75’i, 7 ila 12 yıl içinde elden çıkartılmasında ise yüzde 25’i gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil ediliyor.
Geçen ay TBMM’den geçen varlık barışına ilişkin yasayla işçilere verilen şirket hissesine uygulanan vergi istisnasında değişiklik yapıldı.
Çalışanlara verilen hisse senedinin vergi istisnası uygulanacak tutarı yıllık brüt ücretin iki katına çıkartıldı. Vergi istisnasından yararlanmak için gereken elde tutma süresi ise kısaltıldı. İşverence verilen şirket hissesinin 2 yıl içinde elden çıkartılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl içinde elden çıkarılması halinde verginin yüzde 75’i, 5 ila 6 yıl içerisinde elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin yüzde 25’i gecikme faizi ile birlikte işverenden geri alınacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, konuyla ilgili hazırladığı tebliğ taslağını görüşe açtı. Taslak ile ilgili görüş ve öneriler 12 Haziran Cuma gününe kadar bildirilebilecek.
Tebliğ taslağında uygulamanın nasıl yapılacağı örneklerle anlatıldı. Örneğin yıllık brüt ücreti 1 milyon 200 bin lira olan personele verilen şirket hissesinin rayiç değeri 2 milyon 500 bin lira ise bu hissenin 2,4 milyon liralık kısmına vergi istisnası uygulanacak. Kalan 100 bin liralık kısmı ise net ücret olarak değerlendirilip bunun brütü üzerinden gelir vergisi alınacak.
Vergi istisnası uygulamasında işçinin yıl içinde aldığı ara zamlar ile fazla çalışma ücreti vs adı altında yapılan ödemeler de dikkate alınarak yıl sonunda geriye dönük düzeltme yapılabilecek.
Hisse senedinin verildiği tarihte işçinin ilgili yıldaki brüt ücretinin tam olarak tespit edilememesi halinde, hisse senedinin verildiği aydaki brüt ücret tutarı 12 ile çarpılacak. Bu şekilde hesaplanan tutarın iki katı, yıl sonunda gerçekleşen yıllık brüt ücret tutarının iki katı ile karşılaştırılacak. Yıllık gerçekleşen brüt ücret tutarının iki katı, istisna kapsamında dikkate alınan yıllık brüt ücret tutarının iki katından fazla veya eksik olması halinde düzeltme işlemi yapılacak.
Örneğin, işveren işçiye 2027 yılı şubat ayında 3 milyon 200 bin liralık hisse senedi verdi. İşçinin 2027 yılına ilişkin yıllık brüt ücreti o tarihte tam olarak tespit edilemediğinden şubat ayındaki brüt ücret tutarı olan 120 bin TL 12 ile çarpılmak suretiyle yıllık brüt ücret tutarı 1 milyon 440 bin TL olarak hesaplanmış olsun. Bu işçiye uygulanabilecek istisna tutarı 2 milyon 880 bin TL olacak ve hisse senedinin bu tutara kadar olan kısmı vergiden istisna edilirken, aşan 320 bin liralık kısmından gelir vergisi kesilecek. Yıl sonuna gelindiğinde yıllık brüt ücreti 1 milyon 800 bin TL olmuşsa istisna uygulanabilecek tutar 3 milyon 600 bin liraya yükseleceğinden, vergiye tabi tutulan 320 bin liralık kısım da istisnaya konu edilecek.
Örneğin işçiye 2027 yılı mart ayında 4 milyon liralık hisse senedi verilmiş olsun. İşçinin o ay fazla çalışma ve primle birlikte brüt ücreti 210.000 TL olduğu için yıllık brüt ücreti 2 milyon 520 bin TL, istisna edilebilecek tutar ise 5 milyon 40 bin TL olarak hesaplanacak. Böylece işçiye verilen hisse senedinin tamamı vergiden istisna tutulacak.
Ancak, yıl sonuna gelindiğinde yılık brüt ücreti 1 milyon 950 bin TL ve istisna uygulanabilecek tutar ise 3 milyon 900 bin TL’de kalırsa, 100 bin TL tutarında istisnadan fazladan yararlandığı değerlendirilecek. Söz konusu 100 bin TL’ye karşılık gelen tutar için vergi gecikme faiziyle ödenecek.
İşçinin hisseyi devraldıktan sonra işten ayrılması ya da vefatı halinde de elde tutma süresine uyulması gerekecek. İşten ayrılan işçinin veya vefat eden işçinin mirasçılarının hisseyi 6 yıldan önce satması halinde, elden çıkarma süresine göre istisna edilen vergi geri alınacak.