İncelemeye Hazırlık Dosyası İlk Uygulamasında 23,4 Milyar TL’lik Fatura Kayıtlardan Çıkarıldı

Herhangi bir Vergi Müfettişi görevlendirilmeden yürütülen süreçte 5.543 mükellefe ulaşıldı, 1.900 mükellef tarafından 23,4 milyar TL tutarındaki fatura kayıtlardan çıkarıldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca geliştirilen ve 4 Ağustos 2026 tarihinde uygulamaya alınan İncelemeye Hazırlık Dosyası (İHD), mükelleflerin vergi incelemesi öncesinde ilgili işlemlerine ilişkin açıklama ve belgelerini elektronik ortamda sunabilmelerine, riskli işlemlerini değerlendirebilmelerine ve gönüllü uyum yoluyla gerekli düzeltmeleri gerçekleştirebilmelerine imkân sağlıyor.

İHD kapsamında mükelleflere, olağan bilgi isteme yazılarına kıyasla çok daha uzun bir cevaplama süresi tanınırken, sistem üzerinden sunulan ayrıntılı rehberlik sayesinde bilgi ve belgelerin herhangi bir Vergi Müfettişinin yardımına veya yönlendirmesine ihtiyaç duyulmadan hazırlanabilmesi amaçlanıyor.

Uygulama, vergi incelemelerinin daha hazırlıklı ve kısa sürede tamamlanmasını sağlamanın yanında, mükelleflerin açıklamalarının ve gönüllü uyum davranışlarının inceleme öncesinde değerlendirilmesine de olanak tanıyor.

İlk Uygulamada 5.543 Mükellefe Ulaşıldı

İHD’nin sahte belge kullanımına yönelik ilk uygulamasında, mal veya hizmet satın aldıkları satıcılar hakkında tamamlanan vergi incelemeleri sonucunda sahte belge düzenlendiği tespit edilen 5.543 mükellefe elektronik tebligat yoluyla İncelemeye Hazırlık Yazısı gönderildi.

Mükelleflere, söz konusu işlemler nedeniyle sahte belge kullanımı yönünden incelemeye alınacakları bildirilerek, işlemlerine ilişkin açıklamalarını İncelemeye Hazırlık Dosyası üzerinden sunmaları istendi.

İlk uygulama sonucunda;

• 1.900 mükellef, İncelemeye Hazırlık Dosyasını doldurarak düzeltme beyannamesi verdi ve toplam 23.403.542.528,93 TL tutarındaki faturayı kayıtlarından çıkardı.
• 622 mükellef, düzeltme beyannamesi vermeden İncelemeye Hazırlık Dosyasını doldurarak işlemlerine ilişkin açıklama ve belgelerini sundu.
• 1.126 mükellefin ise daha önce gerçekleştirdikleri işlemler kapsamında riskli faturalarını İHD uygulamasından önce kayıtlarından çıkardıklarını bildirdikleri belirlendi.

Gönüllü Uyum Sağlayan Mükellefler İçin İnceleme Riskini Ortadan Kaldırma İmkânı

İHD’nin temel hedeflerinden biri, mükelleflere vergi incelemesi öncesinde işlemlerini gözden geçirme, açıklamalarını sunma ve gerekli düzeltmeleri gerçekleştirme fırsatı tanımaktı.

Bu kapsamda, riskli faturalarını kayıtlarından çıkararak düzeltme beyannamesi veren mükelleflerin İHD üzerinden sundukları bilgi ve belgeler merkezi risk analiziyle değerlendirilmeye alındı.

Sahte belgeleri bilmeden kullandıkları yönünde yeterli kanıt sunan ve yapılan risk analizi sonucunda ayrıca incelemeye alınmalarını gerektiren bir durum bulunmadığı değerlendirilen mükelleflerin, vergi incelemesine tabi tutulmadan süreci tamamlayabilmeleri mümkün olacak.

Böylece gönüllü uyum sağlayan mükellefler gereksiz inceleme süreçlerinden korunurken, vergi denetimlerinin daha yüksek risk taşıyan işlemlere yönlendirilmesi sağlanacak.

Daha Önce Düzeltme Yapan Mükellefler İçin Gereksiz İncelemelerin Önlenmesi

İlk uygulamada dikkat çeken sonuçlardan biri de 1.126 mükellefin, kendilerine İHD kapsamında yazı gönderilmeden önce çeşitli nedenlerle ilgili faturaları kayıtlarından çıkardıklarını bildirmesi oldu.

Bu mükelleflerin daha önce gerçekleştirdikleri düzeltmeler, merkezi risk analizi kapsamında değerlendirmeye alındı. Gerekli düzeltmeleri yaptığı doğrulanan ve ayrıca incelemeye alınmasını gerektiren bir risk bulunmayan mükellefler, yeniden bir vergi incelemesine tabi tutulmadan süreci tamamlayabilecek.

Bu yaklaşım sayesinde hem kamu kaynaklarının gereksiz incelemelerde kullanılmasının hem de yükümlülüklerini yerine getirmiş mükelleflerin inceleme nedeniyle zaman, emek ve maliyet üstlenmesinin önüne geçilmesi sağlandı.

Ayrıntılı Rehberlik, Daha Uzun Cevaplama Süresi ve Müfettişsiz İşleyen Süreç

İHD, mükelleflerin vergi incelemesi öncesinde karşılaştıkları belirsizlikleri azaltan ve gerekli bilgi ve belgeleri daha düzenli biçimde hazırlamalarını sağlayan dijital bir rehberlik mekanizması olarak tasarlandı.

Mükelleflere, olağan bilgi isteme yazılarından daha uzun bir hazırlık ve cevaplama süresi sağlanırken, sistemde yer alan açıklamalar ve yönlendirmelerle hangi bilgi ve belgelerin nasıl sunulması gerektiği mükelleflere ayrıntılı olarak gösterildi.

Böylece mükelleflerin süreçlerini Vergi Müfettişi ile yazışmaya veya müfettişin ayrıca yönlendirmesine ihtiyaç duymadan tamamlamaları mümkün hale geldi.

İlk uygulama sonuçları, binlerce mükellefin bilgilendirilmesi, açıklamalarının alınması ve gönüllü uyuma yönlendirilmesi işlemlerinin tamamen dijital ortamda gerçekleştirilebildiğini ortaya koydu.

Bu model, mükelleflerin incelemeye hazırlanmasını kolaylaştırırken Vergi Müfettişlerinin de mesailerini daha karmaşık, kapsamlı ve yüksek riskli incelemelere ayırabilmesini imkan sağladı.

İHD Uygulaması Geliştirilerek Devam Edecek

Vergi Denetim Kurulu, ilk uygulamada elde edilen sonuçlar doğrultusunda İncelemeye Hazırlık Dosyasını kullanmaya ve geliştirmeye devam edecek.

İHD ile mükelleflerin gönüllü uyumunun desteklenmesi, inceleme öncesi bilgi ve belge toplama süreçlerinin kolaylaştırılması, gereksiz incelemelerin önlenmesi ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması hedefleniyor.