Piyasadaki nakit sıkışıklığının arttığına ve farklı sektörlerden konkordato ilanlarının geldiğine hep birlikte şahit oluyoruz. “Anlaşmalı İflas” şeklinde sözlüklerde tanımı yapılan konkordato müessesesi “İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla işlerlik kazanmış bir uygulamadır. Konkordato müessesesi borçlarını ödemede zorlanan borçluların, borçlarını ödeyebilir duruma getirmeleri için belirli bir süre verilmesi şeklinde uygulanan bir müessesedir. Ne var ki borçlu şirkete tanınan bu süre, çoğu zaman ondan alacağı olan onlarca tedarikçinin ticari hayatının yok olmasına yol açabiliyor. Alacakları ile ilgili konkordato endişesi yaşayan işletmelerin en çok merak ettiği konuların başında, bu alacakların vergi matrahından nasıl düşüleceği geliyor.
Geçici mühlet aşamasındaki alacakların gider yazılması
Konkordato süreci, geçici mühlet, kesin mühlet, konkordatonun reddi ve konkordato projesinin tasdiki gibi çeşitli aşamalardan oluşan bir süreçtir. Geçici mühlet kararından önce dava veya icra safhasına intikal ettirilmemiş alacaklar için geçici mühlet kararının ilan edildiği hesap dönemi itibariyle şüpheli alacak karşılığı ayrılabilir. Geçici mühlet kararının ilan edilmesiyle birlikte karşılık ayrılarak gider yazılan alacakların, geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararın ilan edildiği hesap dönemi itibariyle karşılığın iptal edilmesi ve gelir hesabına alınması gerekmektedir.
Kesin mühlet kararı verilmesi
Konkordato projesinin başarıya ulaşmasının anlaşılması halinde, geçici mühlet kararı verilmiş olan borçluya kesin mühlet kararı verilmektedir. Bu aşamada, konkordato sürecinin başarıya ulaşmasının mümkün olduğu kabul edilmekle birlikte, alacaklılar tarafından dava veya icra süreçleri yürütülemediğinden daha önce ayrılmış olan karşılıklara ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Konkordato projesinin tasdik edilmesi
Konkordato projesinin tasdik edilmesi neticesinde, alacaklılar alacaklarının bir kısmından vazgeçebilmekte, bir kısmı yeniden yapılandırılmakta, borçlu ise borcunun bir bölümünü ödemeyerek borcunu yapılandırabilmektedir. Alacaklının anlaşma yoluyla vazgeçtiği tutar Vergi Usul Kanunu 324. Maddesine göre “Vazgeçilen Alacaklar” olarak özel bir karşılık hesabına alınır bu tutar üç yıl içinde zararla kapatılmadığı takdirde gelir yazılır. Mahkemece tasdik edilen konkordato projesiyle alacaklı ile borçlu arasında yeni bir borç ilişkisi kurularak eski borç vade ve miktar itibariyle yenilendiğinden bu alacaklar, şüpheli alacak olma vasfını kaybedecektir. Dolayısıyla söz konusu alacaklar için ayrılmış olan karşılıkların, konkordatonun tasdik kararının ilan edildiği hesap dönemi itibariyle düzeltilmesi gerekmektedir.
Konkordato projesinin reddi
Geçici mühletin kaldırılması ve konkordato talebinin reddedilmesi durumunda geçici mühlet kararının ilan edilmesine dayanılarak karşılık ayrılmış alacaklarda konkordato talebinin reddi kararının ilan edildiği hesap döneminde daha önce ayrılmış olan karşılığın düzeltilmesi gerekir. Alacak için dava veya icra işlemi uygulanırsa, şüpheli alacak karşılığı ayırma şartlarını taşıması halinde karşılık ayrılarak gider yazılabilir.
Dünya | Mahmut Bülent YILDIRIM





