Teknokentte faaliyette bulunan firmalar ile Ar-Ge faaliyetlerinde bulunan firmalar son günlerde önemli bir belirsizliği yaşıyor.

Neden mi? Konunun anlaşılması bakımında şöyle bir örneği vererek başlayalım.

“Yılın derbisi olan maç başlamış, neredeyse bitmek üzere, takımlardan biri önemli farkla önde. Ama hakem yada federasyon başlangıçta olmayan yeni kurallar ihdas ediyor ve devam eden maçta bu kuralı ihlal eden tarafın attığı golleri geçersiz sayarım diyor.” Bu durumun tüm seyirciler ve spor severler üzerindeki etkisini düşünün. Olur mu öyle şey demeyin.

İşte Teknokent ve Ar-Ge yapan firmalarımızın da yakın zamandaki durumu tam da buna benziyor. Çünkü 2025 yılında 4691 sayılı Kanunun ve 5746 sayılı Kanunun aradığı tüm şartları sağlayarak yazılım, tasarım, ar-ge faaliyetlerini yürütmüş ve bu faaliyetler nedeniyle ilgili kanunların sağladığı kazanç istisnasından ve ar-ge harcamalarının beyannamede bildirilen kazançtan indirim imkanlarından 2025 yılı Kurumlar Vergisi beyannamelerinde (2026 Nisan sonunda verilen beyanname ile ) yararlanmış ve konu ile ilgili Yeminli Mali Müşavirlerine de tasdik raporunu yazdırarak istisna ve indirim tutarını kontrol ettirmişlerdir.

Bu istisna ve indirim imkanından yararlanan firmalara yine 4691 sayılı Kanunun Ek-3 üncü maddesi ile 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 14 üncü fıkrası ve Cumhurbaşkanlığı Kararı (16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan) uyarınca; beyannamede yararlanılan istisna ve indirim tutarının 2025 yılı için 2.000.000 TL yi ve aşması durumunda bu tutarın % 3 ünün mutlak suretle 2026 yılı sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması zorunluluğu getirilmiştir.

Bu zorunluluk 2026 yılı sonuna kadar yerine getirilemediği durumda beyannamede yararlanılmış istisna veya indirim tutarının % 20 si için istisna ve indirim imkânı ortadan kalkıyor ve bu tutara tekabül eden Kurumlar Vergisi de ceza olmasa da gecikme faizi ile birlikte geri alınacağı kanuni düzenlemelerde belirtiliyor.

2026 yılı sonuna 2 aydan az kalan bu günlerde, kanuni bir zorunluluk nedeniyle yükümlülüklerini girişim sermayesi yatırım fonu alarak yerine getirmek isteyen firmalar için sıkıntılı günler başladı. Çünkü, SPK nın 26 Ekim Tarihli Duyuru ve İlke Kararı mevzuat.spk.gov.tr/9858930e-905f-4371-969d-e35a0ef3ebd2" target="_blank" rel="noopener">https://mevzuat.spk.gov.tr/9858930e-905f-4371-969d-e35a0ef3ebd2 linkinden ilgili Duyuru ve Karara ulaşılabilmektedir) ile firmaların girişim sermayesi yatırım fonu alabilmesi için; finansal varlık toplamı 10 milyon TL den 50 milyon TL’ye ve işlem hacmi tutarı da 5 milyon TL den 25 milyon TL ye yükseltilmiştir. Söz konusu düzenlemenin mutlaka bir ihtiyaçtan doğduğu ve yatırım piyasalarının güveninin sağlanması bakımından gerekli olduğu hususunda bir tereddüdümüz bulunmamaktadır. Ancak bu yeni kural belirtilen koşulları sağlayamayan firmalar için; isteseler de girişim sermayesi yatırım fonu alamaz hale gelmelerine yol açıyor ve istisna ve indirim uygulamaları nedeniyle gecikme faizli vergi tarhiyatı ile karşı karşıya kalır hale geliyorlar.

Denebilir ki, tek yol girişim sermayesi yatırım fonu almak değil, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına ya da kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye konularak ortak olunursa bir sıkıntı kalmaz.

Ancak durum hiç de o kadar kolay değil. Çünkü bir başka şirkete sermaye koyarak ortak olabilme prosedürü şirketler için kolay değil, önemli bürokratik süreçleri de gerektiriyor ve bazı şirketlerin yılın sonuna kadar bunu yetiştirmesi de çok kolay gözükmüyor.

Bu nedenle, kanaatimce özellikle kanuni zorunluluklar gereğince yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olan firmalar bakımından, bu firmaların teknokentte faaliyette bulunduklarını ve/veya Ar-Ge faaliyetlerinde bulunduklarını gösteren tevsik edici bilgi ve belgeler sunulmak kaydıyla, en azın bu yıl sonuna kadar firmaların girişim sermayesi yatırım fonu yatırımcısı olabilmeleri için getirilen yeni hadlerin dikkate alınmaması gerekir.

Aksi halde firmalar ile ilgili vergi ve kamu idareleri arasında hukuki ihtilafların da yaşanması ihtimali artacaktır. Çünkü, bir taraftan, yeni kural gelmezden önce kanuni düzenlemeler ile getirilmiş bir yükümlülük var diğer taraftan idari bir karar ve duyuru ile söz konusu yükümlülük, zorunlu veya ihtiyari tüm yatırımcılar için değiştirilmiş ve bazı işletmeler için fiilen imkansız hale getirilmiştir.

Bu yönüyle gerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın gerekse Sermaye Piyasası Kurulu’nun, daha önceden yürürlüğe konulmuş kanuni zorunluluklar gereğince yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olan firmalar için, yeni getirilen kuralların bu yılın sonuna kadar uygulanmasının ertelenmesine yönelik düzenleme yapılması ve tüm paydaşların bilgilendirilerek sahada yaşanan belirsizlikleri ve telaşın ortadan kaldırılması gerektiğini düşünüyor ve bu hususta hızlı aksiyonlar alınabileceğini değerlendiriyorum.

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere…

Kaynak: ekonomim.com