Türkiye ile serbest bölgeler ve yurt dışı arasındaki sermaye hareketleri Serbest Bölgeler Kanunu ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Mevzuat çerçevesinde, serbest dolaşım ve transfer kolaylığı prensibiyle düzenlenir.
Bu işlemler, TCMB Sermaye Hareketleri Genelgesi ve Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler yönetmeliklerinin denetiminde gerçekleştirilir.
1. Türkiye'den Serbest Bölgelere Sermaye Transferi
· Nakdi Sermaye: Türkiye'de yerleşik kişi ve kurumların serbest bölgede şirket kurmak veya ortak olmak amacıyla bölgeye gönderecekleri nakdi sermaye transferleri serbesttir. Bu işlemler bankalar aracılığıyla gerçekleştirilir.
· Ayni Sermaye: Türkiye'den serbest bölgeye yapılacak ayni sermaye (makine, teçhizat vb.) ihracı Ticaret Bakanlığı'nın iznine tabidir.
2. Serbest Bölgelerden Türkiye'ye Sermaye Transferi
· Yurt Dışı Kaynaklı Kazançlar: Serbest bölgelerdeki faaliyetlerden elde edilen kazançlar, anapara ve kâr payları herhangi bir izne tabi olmaksızın serbestçe Türkiye'ye transfer edilebilir. Bu fonlar Türkiye'ye getirildiğinde yabancı sermaye olarak kabul edilir.
· Tasfiye ve Satış Bedelleri: Serbest bölgedeki şirketin tasfiyesi veya hisse satışı sonucu elde edilen değerlerin de Türkiye'ye getirilmesi önünde engel bulunmaz.
3. Serbest Bölgelerden Yurt Dışına Sermaye Transferi
· Tam Serbestlik: Serbest bölgelerde faaliyet gösteren yabancı veya Türk sermayeli şirketler; getirdikleri nakdi/ayni sermayeyi, bu sermaye ile elde ettikleri kârları, kazançları ve tasfiye/satış bedellerini hiçbir izne tabi olmadan yurt dışına transfer edebilirler.
· Usul: Bu transferlerin yapılabilmesi için işlem öncesinde Bölge Müdürlüğü'ne bilgi verilmesi ve sermayenin ilgili kişiye ait olduğunun tevsik edilmesi (belgelenmesi) yeterlidir.
4. Bu Konuda Önemli Hususlar
· Bildirim Yükümlülüğü: Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışı veya serbest bölgelerdeki şirketlere yaptıkları sermaye ihracını takip eden 3 ay içerisinde Ticaret Bakanlığı internet adresinde yer alan bilgi formlarını doldurarak ilgili kurumlara iletmesi gereklidir.
· Kur Uygulaması: Bölge içi veya serbest bölge ile Türkiye arasındaki işlemlerde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan belge tarihindeki döviz alış kuru esas alınır.
· Belgeleme: Bölge Müdürlüğü'ne yapılacak bildirimlerde, paranın transfer amacının (sermaye, kâr payı, anapara) net bir şekilde kanıtlanması zorunludur